Dış Cephe Dekorasyonu: Söve, Sütun ve Kat Silmesi Kullanımı

Bir binanın mimari değerini, karakterini ve sokağa karşı duruşunu (prestijini) yansıtan en önemli unsur dış cephe dekorasyonudur. Geçmiş yüzyıllarda sarayların ve yalıların dış yüzünü süsleyen el işçiliği oymalar, devasa taş sütunlar ve mermer pencere çerçeveleri, günümüzde modern üretim teknolojisi sayesinde yerini poliüretan (PU) döküm cephe elemanlarına bırakmıştır. Cephe dekorasyonunda kullanılan pencere söveleri, yivli sütunlar, yuvarlak kavisli kemerler ve binayı yatayda saran kat silmeleri, binaya derinlik ve hacim kazandırır. Poliüretan; yağmur, don ve güneş gibi en acımasız dış iklim şartlarında bile ağırlık yaratmadan ve çürümeden bu klasik ihtişamı sunabilen eşsiz bir çözümdür.

Dış cephe tasarımı bir harmoni (düzen) işidir. Pencere söveleri cephede boşluk gibi duran cam kenarlarını çerçeveleyerek binanın gözlerine (ışık kaynaklarına) dikkat çeker. Kat silmeleri, binayı zemin kattan çatıya doğru katmanlara bölen yatay çizgilerdir ve yüksek yapıların rüzgarda savrulan ince bir kutu gibi algılanmasını engeller, oturaklılık hissi verir. Sütunlar ve kemerler ise genellikle giriş (portal) kısmında dikey ritimler (taklar) oluşturarak bina sakinlerini ve misafirleri karşılayan görkemli bir kapı kurgusu inşa eder.

Dış cephede ağırlık (statik yük) ve ezilme dayanımı en kritik karar noktasıdır. Prekast (cam elyaf katkılı beton) malzemeler çok sağlamdır ancak tonlarca ağırlıktadır; binanın taşıyıcı çeliklerine kaynak yapılarak monte edilir, bina statiğini ciddi anlamda zorlar. Strafor (EPS) söveler hafiftir ancak çok kırılgandır, üst katlardan düşecek bir cisimle veya basit bir temasla zedelenir, zamanla suyu çekip kabarma yapar. Poliüretan ise 150-220 kg/m³ (üretim hedefi ~160 kg/m³) yüksek yoğunluğuyla prekast (taş) hissi veren bir yüzey sertliği sunarken, strafor gibi binaya yük bindirmeden (çok hafif) pratik yapıştırıcılarla cepheye sabitlenir.

Cephe elemanları doğanın tüm yıkıcı etkisine (donma-çözülme) maruz kalır. Kapalı poliüretan hücre yapısı sayesinde malzemenin su emme oranı %1 civarındadır (%1’in altında). Yağmur suyunu emmez, bu nedenle kışın eksi derecelerde içinde su donup da malzemenin patlamasına veya çatlamasına sebep olmaz. -100 °C / +80 °C şeklindeki ısı toleransı formunu yıllarca korur. Sadece, malzemenin güneşte (UV) sararmasını önlemek için, fabrikadan atılan beyaz 1k akrilik astar üzerine silikonlu veya elastik akrilik yapıda kaliteli bir dış cephe boyası kullanılması şarttır.

Dış cephe montajında sadece yapıştırıcıya (PU Mastik/Sosis) güvenilmemeli, rüzgarın yüksek katlarda oluşturduğu vakum (koparma) etkisine karşı mutlaka belirli aralıklarla mekanik montaj (çelik vida ve dübel) uygulanmalıdır. Tasarım kurgusunda ise binanın geneli sade ise sadece kilit taşı ve ince sövelerle zarif bir çizgi tutturulmalı, eğer bina büyük ve bahçeli bir villa ise köşe taşları (fuga/koşe bordürü) ve büyük alınlıklı oymalı taçlar kullanılarak avangard (lüks) görünüme ulaşılmalıdır.